Comming Together

કચ્છ ભૂકંપ જોનમાં આવેં છે એ સૌ કચ્છીઓને ખબર છે. પણ મારી જેમ ઘણાં લોકોએ એને ક્યારે અનુભવેલું નહિ એટલે, એ માત્ર ખાલી જાણકારી હતી. 2001 માં જ્યારે ખતરનાક ભૂકંપ આવ્યો ત્યારે ખરેખર ભૂકંપ કોને કહેવાય એની ખબર પડી. એ ખાલી એક ભાષાના અન્ય શબ્દોની જેમ એક શબ્દ નથી, પણ બહુ મોટી તબાહી છે. જેનાથી ઉભરતા વર્ષો નીકળી જાય. અમુક લોકો પોતાની જિંદગી ગુમાવી બેશે અને અમુક લોકો ક્યારે ફરીથી પેલાં જેવી જિંદગી ન જીવી શકે.

ભૂકંપ પછીની વિકટ પરસ્થિતિમાંથી બહાર આવવા સહિયારા પ્રયાસની જરૂર હતી. કચ્છ, ભારતનો લદાખ પછીનો ભૌગોલિક દ્રષ્ટિએ બીજાં નંબરનો જિલો છે. અલગ અલગ તાલુકામાં અલગ અલગ જરૂરિયાત અને વિષયોને લઈ ઘણી બધી સ્વૈચ્છિક સંસ્થાઓ કામ કરે છે. પણ ભૂકંપગ્રસ્ત વિસ્તારોમાથી કેમ બહાર આવવું અને સરકાર અને લોકો સાથે કેમ કરવું એ કોઈ સંસ્થાને ખબર નહિ. ભુજની એક સંસ્થાએ બહુ સરસ કામ કર્યું. એક પ્લેટફોર્મ પુરું પાડ્યું, જ્યાં બધી સંસ્થાઓ ભેગી થાય અને વિચાર વિમર્શ કરે. ભેગા મળીને દેશ અને વિદેશથી ફંડ લઈ આવે અને લોકો સુધી પહોચાડે. જરૂરી માહિતી લોકો સાથે પહોચાડે.

આ સંસ્થાએ એક માસિક મેગેઝિન બહાર પાડ્યું જેમાં ઘણી માહિતીનું સંકલન થતું. આ મેગેઝિન નું નામ રાખ્યું... "Coming Together". હું આ વિચાર અને મેગેઝિન થી બહુ પ્રભાવિત થયો. વાહ! શું લાગણી અને ઇરાદા હતા આ મેગેઝિન નાં! બધી સંસ્થાઓ સાથે મળીને કામ કરે, એક સહિયારો પ્રયાસ! અદભૂત વિચારસરણી!

પણ સ્વાભાવિક છે કે અલગ અલગ વિચારધારાની સંસ્થાઓ અને લોકો ભેગા થાય એટલે કામના આયોજન અને અમલમાં ભેદભાવો થાય. જો એ લોકો જિદ્દી બનીને પોતાની વાત પકડી રાખે અને બાંધછોડ ન કરે તો ભેગા મળીને કામ ન કરી શકાય.

Team

મેં આને ધ્યાનમાં રાખી, ઓફિસમાં મારી એક નાનકડી ટીમ બનાવી. અલગ અલગ ડિપાર્ટમેન્ટ નાં લોકો જે આખો દિવસ પોતાના કામ અને ડિપાર્ટમેન્ટ ની બારે નથી આવતા. સતત એમાં જ રચ્યા પચ્યા રહે છે. એ લોકો ભેગા થાય, બીજા સાથે મળે, વાત કરે, પોતાને જ કામમાં તકલીફ છે, અને બીજા જલસા કરે છે, એવું નથી! બધાને કોઈ નેંકોઈ પ્રશ્ન અને તકલીફ તો છે. 

આજે કંપનીમાં સ્ટાફની સંખ્યા વધી જાય ત્યારે, એવી હાલત છે કે એક જ કંપનીમાં કામ કરતા હોવા છતાં ગ્રાઉન્ડ ફ્લોર વારા સ્ટાફ, ફર્સ્ટ ફ્લોર વારા સ્ટાફને ન ઓળખે અને ફર્સ્ટ ફ્લોર વારા સ્ટાફ ગ્રાઉન્ડ ફ્લોર વારા ને ઓળખે!! એવી હાલત છે બોલો!! જાણે કોઈ પોપટ પાંજરામાં પુરાયલું હોય તો એને બહારની દુનિયાની ખબર ન હોય એમ, એક કર્મચારી પોતાના જ કામમાં ખોવાઈ ગયો છે. બીજા કોઈ સ્ટાફ કે ડિપાર્ટમેન્ટ વિશે કશું જ ખબર પણ નથી. એવું નથી લોકોના નથી જાણતા. બધું ખબર છે, પણ દિવસના એટલાં કલાકો નાખ્યા છતાં, કામ પૂરું ન થાય, અને પોતાને જ કામનું ભાર અને tension હોય તો પછી બીજાની ઉપાધિ કોણ કરે! કોઈ ડિપાર્ટમેન્ટ માં નવા સ્ટાફ આવે તો કો ડિપાર્ટમેન્ટ માંથી જુના સ્ટાફ કંપની છોડી જતા રહે! પણ બીજા લોકો પોતાના કામમાં વ્યસ્ત! જેમ રોડ પર થતાં એક્સિડન્ટ! લોકો જરાક જોવે ને જાતાં રહે. જેનું એક્સિડન્ટ થયું હોય એ બિચારો પીડામાં હોય, પણ એની પીડા એ કોઈને કહી શકતો નથી. કોઈને પાસે સમય નથી.

નોકરી છોડીને જતો વ્યક્તિ પીડામાં હોય, કંઇક બીજા વ્યક્તિ કે સાહેબ સાથે મગજ મારી થઈ હોય, ઘણાં બધાં વર્ષો કામ કર્યા છતાં, ધાર્યું માન સમ્માન ન મળ્યું હોય એવું હોઈ શકે, પણ બીજા કોઈને આ બધું જાણવામાં કે સાંત્વના આપવા માં સમય નથી, રસ નથી. એ લોકો પોતે જ હેરાન પરેશાન છે! બીજાને શું મદદ કરે!! આવી હાલત છે આજના સમયની!!!

પણ મનેં યાદ આવે છે એ મેગેઝિન નાં ટાઇટલ ની "Coming Together" લોકોએ ભેગા થવું પડશે! પોતાના દુઃખ દર્દ ભૂલીને, બીજાના ખંભા પર હાથ મૂકવું પડશે. બીજાને સાંત્વના આપવી પડશે. બીજાને હિંમત આપવી પડશે. પરોપકાર કરવું પડશે. સ્વાર્થ મૂકવું પડશે. સરકાર આ કરે છે ને તે નથી કરતી એ ચર્ચા મૂકીને આપણે આજુબાજુ શું સારું કરીએ છીએ, એ વિચારવું પડશે! લોકોમાં વિશ્વાસ મૂકવું પડશે.... તો જ આ સમસ્યાનો હલ થશે.... ઉપાય એ ક જ છે...... "Coming Together"