🎹 Nitesh Goswami 💻

26 જાન્યુઆરી 2001 ના દિવસે આવેલો ખતરનાક ભૂકંપ કેમ ભુલાય?  હું ત્યારે ભુજની એક સ્વૈચ્છિક સંસ્થામાં કામ કરતો હતો. અને ઓફિસે ના એક શાળાના કાર્યક્રમ માટે આગલા દિવસે હાજીપીર ગયો હતો અને ત્યાં જ રાત રોકાણો હતો. સવારે ચાલુ કાર્યેક્રમે ભૂકંપ આવ્યો અને આખી ધરતી ધ્રૂજતી હતી ત્યારે ખબર ન હતી કે ભુજમાં શું હાલત થઇ છે.  જયારે ભુજ પહોંચ્યો ત્યારે પરિસ્થિતિનો અંદાજ આવ્યો. અમે 1994થી ભાનુશાલી નગરમાં આવેલા દીપ મંદિર એપાર્ટમેન્ટમાં રહેતા હતા. જે ભૂકંપમાં આખો ધારાશાહી થઇ ગયો હતો. જોકે કોઈ જાનહાની થઇ ન હતી.  ભૂકંપ બાદના આંચકા અને બીકના કારણે અમે ઓફિસે સ્ટાફ ઓફિસમાં બેસીને કામ નહતા કરતા. અમે બાજુમાં આવેલા જાહેર બગીચામાં સેટઅપ કરીને કામ ચાલુ કર્યું. મેં મારો કોમ્પ્યુટર, પ્રિન્ટર વગેરે ત્યાં સેટઅપ કર્યું.  ઘણું કામ કર્યું. અમારું ઘર હવે ન હતું. અમે ટેન્ટ બાંધીને ખુલ્લા મેદાનમાં રહેતા. હું મારા કાકાના ઘરે સુવા માટે જતો. પછી BAPS એ જે ટીન સીટી બનાવ્યું એમાં રહેતા.  આવી પરિસ્થિતિમાં પણ મેં કોમ્પ્યુટરમાં જબરું કામ કર્યું. ત્યારે અમારા સ્ટાફના લોકો વસ્તુ વિતરણ અને સર્વે માટે જુદાં જુદાં ગા...

આજની English Medium માં ભણતી પેઢીને આ શબ્દનો અર્થ ખબર નહિ હોય! કેવો અનુઠો શબ્દ છે આ! માત્ર શબ્દ નહિ પણ એક લાગણી જોડાયેલી છે.... કોઈ ઘરના જૂના, અને હાલમાં હયાત ન હોય એવા વ્યક્તિ સાથે. મારા દાદા ચાલવા માં જે લાકડીનો ઉપયોગ કરતા એ બંકોડો! નાનપણ ની અમુક દાદા સાથેની યાદોમાં એક એમનો બંકોડો... દાદાને યાદ કરીએ તો બંકોડો યાદ આવે.... ઘરની બહાર ક્યાંય જાય તો હંમેશા ભેગો! જભો, લેંગો, કેસરી ટોપી અને બંકોડો! આજની પેઢી પાસે માતૃ ભાષા નાં શબ્દોની વિશાળતા નથી... હાલતે ચલતે અંગ્રેજી શબ્દો વાપરે છે.....એ લોકો બંકોડા માટે stick અંગ્રેજી શબ્દનો ઉપયોગ કરે..... ક્યાં stick અને ક્યાં બંકોડો! stick શબ્દ ઘી વગરની રોટલી જેવો રૂખો લાગે..... જ્યારે બંકોડો ઘી વારી રોટલી જેવો સુવાલો!  બંકોડો ખાલી હાલવા ચાલવા નાં ટેકા માં જ નહિ પણ બીજી રીતે પણ કામ આવે.... ગાય, કુતરા ને ભગાડવા માં, નાના છોકરા તોફાન કરે તો એને બીક દેખાડવામાં..... વૃદ્ધ માણસ માટે સંપતિ, મિલકત, મિત્રો વગેરે નો મહત્વ રહેતું નથી..... એ એકલો થઈ જાય છે.... અને આ એકલતામાં, ખાલી જગ્યા પૂરતો અને મિત્રની ગરજ સારતો બંકોડો!

 લગભગ 25 વર્ષ પહેલા હાર્મોનિયમ શીખતો, ત્યારે આ ગીત વગાડવાની કોશિશ કરતો. મસ્ત સંગીત અને શબ્દો છે. પણ ક્યો રાગ છે, એ ખબર નહતી પડતી. મેં સાહેબ ને એક જ વખત ગીત સંભળાવ્યો અને એને તરત જ કહી દીધું કે રાગ "બિહાગ" છે... હે? રાગ બિહાગ... ? જલ્દીથી અંદાજો જ ન આવે. આ રાગ માં બને મધ્યમ લાગે છે, શુદ્ધ અને તીવ્ર.... બસ એનો જ કમાલ છે... એના શબ્દોને મે ગંભીરતાથી લઇ લીધા...." જિંદગી કે સફર મેં ગુજર જાતે હૈ જો મકામ, વો ફાયર નહિ આતે..." મને ત્યારે લાગ્યું કે આ ઉંમર અને સમય પાછા નહિ આવે એટલે... મેં શીખવાનું ચાલુ રાખ્યું. • હાર્મોનિયમ • LCC કમ્પ્યુટર ક્લાસ, 6 મહિના જેમાં DOS, Windows 3.1, Word, Excle અને FoxPro શીખ્યો. આ મારો કમ્પ્યુટર નો પાયો. • DTP જેમાં Page Maker, CorelDraw અને Photoshop • Hardware and Network • Windows Server 2000 • Web page design basic • Flash Player • Tally  આ બધું શીખવામાં બહુ મજા આવી. બધી વસ્તુ મારા માટે નવી. એને એનો ઉપયોગ કર્યો.... સાચી વાત છે.... એ ઉંમર અને સમય હવે ક્યારે નહિ આવે....

એક સાંજે હું ભુજમાં ઉમિયાજી ડાઇનિંગ હોલ, ભાનુશાલી નગરમાં જમવા ગયો. અને ભૂકંપ પહેલાંનું કંઇક યાદ આવી ગયું. આ એ જ જગ્યા જ્યાં ભૂકંપ પહેલાં હું રહેતો..... દિપ-મંદિર એપાર્ટમેન્ટ, પહેલો માળ, 4 નંબર નો ફ્લેટ.1994 થી 26-Jan-2001 નો એ યાદગાર સમયગાળો, અને ઘરનો મહત્વ. • 1994માં SSC બોર્ડની પરીક્ષા આપી. 65 ટકા આવ્યા. • 1998માં ડિપ્લોમા ઇલેક્ટ્રીક પાસ કર્યું. 66 ટકા આવ્યા. મારા મિત્ર સાથે એક વખત વાત કરતા માલૂમ પડ્યો, કે એ રાતના 3 વાગે વાંચવાં  ઉઠે છે. પછી મે પન થોડા દિવસ રાતના 3 વાગે ઉઠીને વાંચવાનું ચાલુ કર્યું. નિંદર આવતી એટલે ચા બનાવતો અને ટોસ ખાતો! • 1997 માં LCC કમ્પ્યુટર કોર્સ કર્યો. એ મારા જીવનનો turning point. બીજા કમ્પ્યુટર નાં કોર્સ કર્યા. • 1996, 97, 98 હાર્મોનિયમ શીખ્યો... • 1998માં પ્રથમ ઇલેક્ટ્રીક ની નોકરી કરી જે થોડા મહિનામાં મૂકી દીધી. • માર્ચ 1999 માં પ્રથમ કમ્પ્યુટર ની નોકરી. • ત્યારે હું સાઇકલથી નોકરીમાં જતો. થોડા મહિના પછી લુના લીધી. અને હું બહુ ખુશ હતો. એ બ્લુ કલરની મારી પ્યારી લુનાં! મજા આવતી. અચાનક ભૂકંપ આવ્યો... • ઘર પડી ગયું. • બ્લેક એન્ડ વ્હાઇટ ટીવી, એ મારી લૂના અને અમ...