🎹 Nitesh Goswami 💻

  હમણાં WhatsApp પર એક મિત્રનો સ્ટેટ્સ જોયું. એણે આ ગીત પોસ્ટ કર્યું હતું.... આ ગીત સાંભળીને હું ક્યાંક ખોવાઈ ગયો.... શું છે આ ગીતનો આકર્ષણ? R D નો સંગીત છે... અને રાગ ભૈરવી છે...... પણ સૌથી વધુ તો મને ગીતની શરૂઆતની માત્ર 18 સેકન્ડ્સ ગમે છે.... કારણ? એ શરૂઆત અને ફ્લુટ.... R D જયારે મંદ્ર ફ્લુટ નો ઉપયોગ કરે છે ત્યારે એ બહુ અદભુત, કમાલ  હોય છે... લાજવાબ હોય છે.... બસ એમ થાય જાણે સાંભળતા જ રહીયે....    

ज़िन्दगी प्यार का गीत है, इसे हर दिल को गाना पड़ेगा ज़िन्दगी ग़म का सागर भी है, हसके उस पार जाना पड़ेगा जिसका जितना हो आँचल यहाँ पर, उसको सौगात उतनी मिलेगी फूल जीवन में अगर ना खिले तो, काटों से भी निभाना पड़ेगा है अगर दूर मंज़िल तो क्या, रास्ता भी है मुश्किल तो क्या रात तारों भरी ना मिले तो, दिल का दीपक जलाना पड़ेगा ज़िन्दगी एक पहेली भी है, सुख दुःख की सहेली भी है ज़िन्दगी एक वचन भी तो है, जिसे सबको निभाना पड़ेगा ज़िन्दगी प्यार का गीत है, इसे हर दिल को गाना पड़ेगा Whatsapp, instagram, facebook પર રોજ ઢગલાબંધ સુવિચારો, સ્ટેટસ, રિલ્સ વગેરે આવ્યા કરે છે.... લોકો જસ્ટ જુવે છે અને પુરા વાંચતા પણ નથી, શક્ય પણ નથી. બધાને મગજ અને હ્રદયમાં ઉતરીએ તો થાકી જવાય.... કોણ ખોટી ઉપાધિ કરે.... અને દરેકને પોતાની ફિલોસોફી અને સુવિચારો બીજા કરતા સારા લાગે છે... એટલે લોકો બીજાના સુવિચારો વાંચતા નથી પણ પોતાના શેર કરે છે! પણ આ ગીતના શબ્દો સરસ અને સરળ છે.... જિંદગી જેવી અઘરી વાત ને સરળ શબ્દોમાં કહી છે... hotstar પર રાધાકૃષ્ણની સરસ સીરિયલ છે.... રાધા અને કૃષ્ણનાં જીવનમાં પણ ચારે બાજુથી મુશ્કેલી, સંઘર્ષ અને પીડા છે... પણ બંન...

ક્યારેક મનમાં ઘણાં પ્રશ્નોની ધમાચકડી ચાલતી હોય છે.... મારી સાથે આવું કેમ? મને આ કે ઓ વસ્તુ શું કામ ન મળી? અથવા એણે એવું શું કામ કર્યું? આ કે ઓ વસ્તુ મારાથી કેમ જૂટવાઈ ગઈ? આ બધા પ્રશ્નોના જવાબ મળતાં નથી.... અને પછી આગળ એક ટ્રક જતી દેખાય છે અને એમાં લખેલું હોય છે... किस्मत से ज्यादा और वक्त से पहले, ना मिला है, ना मिलेगा । આ વાંચીને કુદરતી રીતે માથા પર હાથ હાલ્યો જાય... અને મન સમજી જાય.... અને ઉદ્દગાર નીકળી જાય... ઓય ભણ્યા.... ! ઘણી વખત એક ને એક સંદેશો તમારી સામે આવે છે.....

  ઘણાં વર્ષોથી હું ટૂંકી બા નો શર્ટ જ પહેરું છું! આ લેખ વાંચનાર ને લાગશે કે એમાં શું? ટૂંકી બા કે લાંબી બા, જે પહેરવું હોય એ પહેરો! પણ આ માત્ર શર્ટની વાત નથી, એમાં પણ એક ફિલોસોફી છે! હા.... હા...! સામાન્ય વ્યક્તિને એક વૃક્ષ, નદી, પહાડમાં જે ન દેખાય એ, એક ચિત્રકાર અને ફોટોગ્રાફરને દેખાય છે. એ લોકોની સર્જન શક્તિ અલગ હોય છે, એ લોકોની કલ્પના શક્તિ અને વિચાર શક્તિ અલગ હોય છે! એ જ રીતે જે લોકો ને લખવાનો શોખ હોય, એ કંઈ પણ વિષય પર નિબંધ લખી શકે છે! એ શબ્દોની કમાલ છે, કળા છે. લખવાનો એક આનંદ છે. આપણે માત્ર નાકથી જ શ્વાસ નથી લેતા, આપણાં શરીર પરની ચામડી શ્વાસ લે છે. ચામડીમાં છિદ્રો હોય છે, એ પણ શ્વાસ લે છે! અને ગરમીથી પસીનો આવે છે.... લાંબી બાના શર્ટમાં એક બંધન છે! હાથ ઢંકાઈ જાય છે, મૂંઝારો થાય છે. ખાસ કરીને ગરમીમાં અકળામણ થાય છે. ગરમીમાં બસની બારી ખુલી હોય અને હવા આવે તો મજા આવે. ટૂંકી બાના શર્ટમાં જાણે હાથના વાળ (રૂંવાટી) પણ શ્વાસ લઈ રહ્યા છે.... જાણે એક મુક્તિનો અહેસાસ છે.... એક ખુલ્લાપન છે.....! જીવનમાં દરેક જગ્યાએ જ ખુલ્લાપન, સ્વતંત્રતા જોઈએ.... લાંબી બાના શર્ટની જેમ કોઈ બંધન નહિ, ટૂંકી બ...

  સ્ટોક માર્કેટના ઇન્વેસ્ટમેન્ટની ઉપાધિ બસમાં ટ્રાવેલિંગ કરતી વખતે ઘણાં લોકોને સ્ટોક માર્કેટની એપનો ઉપયોગ કરતાં જોયા છે. પોતાનો પોર્ટફોલિયો, સ્ટોકના ભાવ, યૂટ્યુબ વિડિયો બધું જુવે. આજ હાલાત ઘણાં ઓફિસ સ્ટાફની પણ છે. કામ કરતાં કરતા વચ્ચે માર્કેટ ને જોયા કરે! માર્કેટ ઘણાં બધાં કારણોથી ઉપર જાય છે, દેશના કારણો અને વિદેશના કારણો એના પર અસર કરે છે. ખાસ કરીને યુદ્ધને લઈને કોઈપણ સમાચાર હોય જે કોઈ ખરેખર હુમલો હોય તો માર્કેટ ઉલટ પુલટ થઈ જાય છે. જે લોકોએ સ્ટોક માર્કેટમાં ઇન્વેસ્ટ કર્યું હોય, એ લોકોને યુદ્ધના સમાચારથી બહુ બીક લાગે... યુદ્ધની ભયાનકતા અને કત્લેઆમ કરતા એ લોકોને પોતાના ઇન્વેસ્ટમેન્ટ નિ વધારે ચિંતા હોય! યુદ્ધ થઈ જશે તો? મારા ઇન્વેસ્ટમેન્ટ નું શું થશે?! આર્થિક નુકશાની કરતાં મનની અશાંતિ વધારે ખરાબ છે. મન સતત સ્ટોક માર્કેટ અને પ્રોફિટ અને લોસ માં લાગ્યું હોય એ વધારે ખરાબ છે. જેમ કે કોઈ એક સ્તોકમાં 5000 ઇનવેસ્ટ કર્યા પછી એ કેટલું ઉપર અને નીચે જાય છે, કેટલું રિટર્ન મળે અને હું જલ્દી જલદી નફો બુક કરી લઉં, અને બીજાને ખબર પણ ન પડે! જાણે હું કોઈ જિંદગીની બાજી જીતી ગયો! પોતાની જાતને શક્તિશાળી ...

  રાહુ અને કેતુ ગ્રહો અને એનું પ્રતિકાત્મક મૂલ્યાંકન રાહુ અને કેતુ આપણી જન્મ કુંડળીમાં મહત્વના ગ્રહો છે.  પણ છે બંને છાયા ગ્રહો. મતલબ ખરેખર એનું અસ્તિત્વ નથી. રાહુ કે જે માત્ર માથું છે.... ધડ નથી. અને કેતુ જે માત્ર ધડ છે, માથું નથી. માથું મતલબ? દિમાગ! ગણતરી.... બુદ્ધિ, સ્વાર્થ, બચાવ, રક્ષણ, હુમલો... ધડ મતલબ? ભાવના, સંવેદના, લાગણી, પ્રેમ, કરુણા, ત્યાગ શરીરમાં મગજ અને હૃદય બંને અંગો છે.... જેને જોઈ શકાય....બન બુદ્ધિ અને લાગણી એ બંને મગજ અને હૃદય સાથે સંકળાયેલા હોવા છતાં, એને જોઈ શકતા નથી. એ છાયા છે.... એક વિચાર એક ભાવના.... રાહુ અને કેતુ જેમ છાયા ગ્રહો... પણ બુદ્ધિ અને ભાવના ને ન જોઈ શકાય છતાં એને અનુભવી શકાય છે અને આપણે સૌથી વધુ પ્રભાવિત કરે છે. જે વ્યક્તિ પર બુદ્ધિનો પ્રભાવ વધારે એનું જીવન એવું, અને જે વ્યક્તિ પર ભાવનાનું પ્રભાવ વધારે એનું જીવન એવું. બુદ્ધિ અને ભાવના છે બંને વિરોધાભાષી... રાહુ અને કેતુ નો પણ એવું જ છે.... બંને વિરોધાભાસી.... જેમ આપણું માથું એક દિશામાં અને ધડ વિરૂદ્ધ દિશામાં હોય છે, એમ રાહુ અને કેતુ આપણી કુંડળી માં બંને ગ્રહો સામ સામે હોય છે, વિરૂદ્ધ દિશામ...

 

  ભુજમાં રામધુન પાસે, રવિવારે સાંજે એક થી દોઢ કલાક માટે પુસ્તકનો સ્ટોલ હોય છે ... જેને વાંચનમાં રસ હોય તે આવે, જુવે અને ગમેંતો મફતમાં પુસ્તક વાંચવા માટે લઈ જાય. ત્યાંથી મારા હાથમાં આ પુસ્તક હાથમાં આવ્યું... મોટી નવલકથા વાંચવામાં મને મજા ન આવે, આળસ આવે! મારે જેવા લોકો માટે આવી ટૂંકી વાર્તા બરોબર..... થોડા પાનાંમાં પૂરી થઈ જાય 😀 ઘણા વર્ષો પછી આવું કોઈક ગુજરાતીનું પુસ્તક વાંચવા લીધું... ગુજરાતી માતૃભાષા હોવાથી એના પ્રત્યે મને એક અલગ જ પ્રેમ છે. વાંચવા અને લખવાની મજા આવે. 1999 માં પ્રકાશિત થયેલું પુસ્તક છે, અને વાર્તાઓ એનાથી પણ જૂની છે... પણ આવી વાર્તાઓ ને સમય નો કોઈ બાધ નથી નડતો.... એ એવીજ તરોતાજી રહે છે.... લેખકની લેખનશૈલી સરસ છે... જબરદસ્ત પકડ છે.... તમે એમાં ખોવાઈ જાવ, ડૂબી જાવ... જાણે કોઈ ફિલ્મ જોતા હોઈએ એવા દ્રશ્યો દેખાય.... આપણે એમાં ડૂબતા જઈએ... એકદમ સટિક શબ્દો.... જેના દ્વારા પાત્રો પોતાની ભાવનાઓ, જિંદગીની હકીકતો... ને વ્યક્ત કરતા જાય.... ગુજરાતી ભાષાની કમાલ.... એ શબ્દો, લાગણીનું નિરૂપણ..... વાહ!  લેખકે આવી વાર્તાઓથી ઘણા એવોર્ડ્સ મેળવ્યા છે.... પુરસ્કૃત થયેલી વાર્તાઓનો સ...

વાહ... સંજય લીલા ભણશાલી 😇 અદ્ભુત.... એમના ગીતો રાગો ઉપર આધારિત હોય છે.... "સકલ બન" રાગ બહાર ઉપર આધારિત છે..... જેમાં બને "નિ" નો ઉપયોગ થયા છે... આ ગીતમાં "નિ નિ (શુદ્ધ) સા, નિ નિ (કોમળ) પ મ પ" અદ્ભુત... કમાલ....👌🏻👌🏻👌🏻 એમનો બીજો પસંદગીનો રાગ "યમન"... ❤️❤️😇 "માસુમ દિલ હૈ મેરા..." "સૈયાં હટો જવો..." ઓહ., શું લખું...? મારી પાસે શબ્દો નથી... કયો રાગ છે, ખબર નથી... જે પણ છે... બહુ અદ્ભુત છે., હાર્મોનિયમ વાગી રહ્યો છે....

 

 

 

 

 

  *** પ્રસ્તાવના *** ઓ... હો.... હો.... ભારી ભરખમ શીર્ષક છે નહિ..! કેટલા બધા પુસ્તકો એના પર લખાઈ ગયા, અનેં કેટ કેટલાય... લેખો છાપાંઓની પૂર્તિમાં આવી ગયા..... આ વિષય જ એવો છે.. એના વિશે હરકોઈ પોતાની માન્યતા, વિચારો, અનુભવો લખી શકે.... ઘણો સ્કોપ છે!  આજે સવારે ઓફિસ જવા માટે બસ પકડતા પહેલા, બાકી પાર્ક કરી તો એક દૃશ્ય જોયું... એનો ફોટો પાડ્યો અને અહી મૂક્યું છે.... અને મારા મનમાં કેટલાય વિચારો અને લાગણીઓ આવી અને ગઈ.... એના પરથી આ લેખ લખું છું. *** ડ્રાઇવર *** ડ્રાઈવરે પોતાના આંતરિક વસ્ત્રો પોતાની ગાડીના વાઇપર પર સુકાવ્યા છે! મને લાગે છે કદાચ એ ગાડી પણ એની નહિ હોય, કોઈ ટ્રાવેલ એજન્સી ની હશે... એ ડ્રાઇવર હશે.... બાજુમાં કોઈ ચાની કેબિન પાસે ચા પી રહ્યો હશે.... આ ભુજમાં કચ્છમિત્ર પાસે આવેલી હોટલ છે... બહુ જૂનું નામ જે હવે રેનોવેશન પછી આખી બદલાઈ ગઈ છે.... અહી ડોરમેટરી છે, ડ્રાઇવર એમાં રોકાણો હશે, સવારે કોમન બાથરૂમ માં ન્હાયા પછી એણે પોતાના આંતરિક વસ્ત્રો, અહી ગાડીના વાઇપર પર સુકવ્યા છે.... આંતરિક વસ્ત્રોની બ્રાન્ડ સામાન્ય છે..  માચો.... જોકી જેવી મોંગી નથી... સ્વાભાવિક છે, એની આર્...

  ટ્વીટર ને ફેસબુક કરતા પણ વધારે ધારદાર / અસરકારક સુવાક્ય ક્યારેક રિક્ષા પાછળ લખેલા જોવા મળે! ભલે એ લોકો વધારે ભણેલા ન હોય, અંગ્રેજી આવડતું ન હોય, પણ એ કોઈ પણ જાતના બીજાની "લાઈક્સ" ની અપેક્ષા વગર મનની સ્પષ્ટ વાત કહી દે છે... આવું જ એક વાક્ય એટલે "કાં જા, કાં જાવા દે..!", જોકે આ ટ્રાફિક નાં સંદર્ભમાં છે..... એમાં અમુક વાહન ચાલકો ભીડ માંથી પોતાનું વાહન કાઢી ન શકે, એટલે ઊભા પડ્યા હોય અને પાછળ વાળા ની લાઈનો લાગી જાય... ન પોતે આગળ જાય, ન બીજા ને આગળ જવા દે.... એટલે એમને સંબોધીને આ વાક્ય લખાયેલું છે.... "કાં જા, કાં જાવા દે..!" પણ, મારે કંઈક બીજું લખવું છે.... બીજી જગ્યા એ પણ આ વાત લાગુ પડે છે.... ઓફિસ વર્ક કલ્ચર માં પણ! અમુક લોકો કામ કરે નહિ અને બીજાને કરવા પણ ન દે.... માત્ર બીજાની ચુગલી...... મને આ પ્રોબ્લેમ છે અને તે પ્રોબ્લેમ છે! આ માણસ આવો છે, અને ઓ માણસ એવો છે! સાહેબ એવા છે અને તેવા છે.... એમની વાતો માં સમસ્યા જ સમસ્યા હોય છે... જરૂર છે, સમસ્યાના સમાધાન પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવાની. આપણે આ પરિસ્થિતિમાં શું કરી શકીએ એમ છીએ..... જો કંઈ કરી શકીએ તો કરવું જોઈએ.....

 

અત્યારે બસમાં બેઠો છું. એક આન્ટી ગાંધીધામથી ચડ્યા... ત્રણ જણાની સીટમાં બારી બાજુ એક ભાઈ બેઠા હતા.... એ વચ્ચે જગ્યા રાખીને બીજી સાઈડમાં બેઠા..... પછી કોઈ યુવતી આવી. એણે બહેન ને કીધું કે અંદર જાવને.... આન્ટી એ કીધું.... મારે વચ્ચે નથી બેસવું... તારે બેસવુ હોય તો તું જા.... યુવતી અંદર ગઈ, પણ, એણે back pack (થેલો) પહેર્યો હતો... એટલે સીટમાં અંદર જતી વખતે... આંટી ને થોડી અગવડતા પડી.. થેલો આડો આવ્યો... આંટી નાં ચહેરા નાં હાવ ભાવ... એકદમ ગુસ્સા વારા થઈ ગયા... અને યુવતીના થેલા ને જોરથી સાઇડ માં કર્યું..... યુવતીને ઉતરવાનું થયું.... વરી પાછું એ જ... યુવતી સીટ માંથી બહાર આવી... આંટી ને થેલો નડ્યો... આ વખતે તો આન્ટી બહુ ગુસ્સે થઈ ગયા.... કંઈ બોલ્યા નહિ... પણ ચહેરા નાં હાવભાવ ખતરનાક હતા... થેલા ને જોરથી સાઈડમાં હળસેલ્યો....! અને બીજા મુસાફરો સામે જોઇને કંઇક બોલ્યા... ફરિયાદ કરી.... પણ કોઈ એ પ્રતિભાવ ન આપ્યો **** આવું ઘણીવાર લોકોની માનસિકતા બારે આવી જાય છે.... ઉભરો આવી જાય છે.... ઘરના, ઓફિસના, સામાજિક, આર્થિક ઘણી સમસ્યાઓ લોકો ને હોય છે..... ને અંદર ને અંદર ખાય છે... ઘણી બધી સમસ્યાનો કોઈ ઉપાય જડતો...