🎹 Nitesh Goswami 💻

 મારા ઘરની સામેના ઘરે સવારે અગાશી પર પોપટ દેખાય... એને જોઈને મજા આવે.... અહી થી ત્યાં ઉડતા... રમતા... અને ખાસ તો અલગ અલગ સુરો માં અવાજ કરતા... એમાં વિવિધતા છે.... એક મીઠાશ છે.... સંભાળવાની મજા આવે..... એનો કલર સરસ છે... પોપટી..... એના નામ પરથી જ આ કલરનું નામ પડ્યું! ચાંચ પણ બીજા પક્ષી કરતા અલગ.... એનો કલર અલગ, ડિઝાઇન અલગ.... એટલે એ કબૂતર જેમ જમીન પર ચણ નાં ચણે.... એ તો કોઈ વૃક્ષ પર પ્ર ફળ ખાય.... મરચા ખાય.... ખાવા માં પણ વિવિધતા! જ્યારે કબૂતર? એક શાંત પણ જાણે નીરસ પક્ષી! જમીન પણ દના ખાઈ ને એ કોલોની માં જ રહે.... ન કોઈ અવાજ... ન કોઈ સુર! જાણે માણસની એક જાતની નીરસ જિંદગી... બસ કામ અને ખાવાનું અને સૂવાનું! ન કોઈ જોશ, ન ઉમંગ... ન કોઈ સંગીત....! સાવ આવું! એમાં ક્યાં મજા છે?! જીવન પોપટ જેવું હોવું જોઈએ... માત્ર એ જ ગલી પૂરતું સીમિત નહિ... એક દૂરની અને ઊંચી ઉડાન..... જમીન પર એક સુરક્ષિત દાણા ખાવા માં શું મજા છે.... વૃક્ષ પર ઉડતા... ત્યાં તાજા લટકતા ફળ કે કોઈ શાકભાજી.... મરચા......! જીવનમાં એક સુર હોય..... રાગ ભૈરવી ની મધુરતા અને મીઠાશ હોય... એને વારંવાર સાંભળો તો પણ ડાયાબિટીસ ન થાય! હાર્...

 ** આધુનિક યુવા અને સૂઝ** હ્મમમમ...! હવે આપણા દેશમાં કપડાં અને સુઝ થી લઇ ને ઘણી બધી વસ્તુમાં નવી જનરેશનને વેસ્ટર્ન વસ્તુઓ નો ક્રેઝ છે... એક ફૅશન અને શો ઓફ છે.... nike puma adidas.... ની બ્રાન્ડ હોય તો વટ પડે....! બે, ત્રણ હજારથી ચાલુ થતાં સુઝ પછી તમારી જેટલી capacity! પણ નવા લીધા હોય તો આપણે યાદ હોય કે નવા સૂઝ છે એટલે બે ચાર દિવસ આપણે નવું નવું લાગે... થોડા દિવસ પછી એની મજા પણ મારી જાય છે..... પછી એ જ ભણવાનું કે કામનું કે જીવનના ભૂતકાળ નુ વળગણ અથવા ભવિષ્યની ચિંતા... પછી એ branded લોગોથી આપણા જીવન માં કોઈ ઉત્સાહ વધતો નથી... હા ખાલી મારી પાસે બ્રાન્ડેડ વસ્તુ છે, એ બીજાને દેખાડવાનો અભિમાન રહે છે..... ** બે વર્ષ નો બાળક અને સીટી વાળા સુઝ ** બીજી તરફ છે એક બે વર્ષનું બાળક. જેણે હજી નવું નવું ચાલતા શીખ્યું છે... એના મમ્મી પપ્પા એ હરખાતા સીટી વાળા સુઝ પહેરાવ્યા છે..... એ ચાલે તો સુઝમાંથી સીટી વાગે!!! વાહ! આ તો કેવી મજા.... તમે જ્યારે આવા બાળક ને ધ્યાનથી જોશો તો એ કેવો જોશમાં અને ચહેરા પર ખુશી સાથે હાલતું જાય! જેને હજી કંઈ બોલતા પણ નથી આવડતું... નથી કોઈ ભૂતકાળ કે નથી કોઈ ભવિષ્ય... બસ છે ...

 *** જીન્સ *** હા, આજની સ્ત્રી સ્વનિર્ભર બને, આત્મનિર્ભર બને એ માટે નોકરી કે બીઝનેસ કરીને પૈસા કમાવા જરૂરી છે, એના માટે ભણવું જરૂરી છે.... પણ સાથે સાથે એ જૂની પરંપરા અને જૂની ફેશન લુપ્ત થઈ જાય છે.. આજની યુવતી જીન્સ, ટી શર્ટ, સૂઝ પહેરતી થઈ ગઈ છે.... પોકિટ માં મોબાઈલ.... અને two વ્હીલર લઈને જતી યુવતી.... ok but...  *** ઝાંઝર *** આપણી ભારતીય ભાષાઓ અંગ્રેજી કરતા સમૃદ્ધ છે.... "જ" અને "ઝ" માં ઘણો ફરક છે... ઝાંઝર જેવા ખૂબસૂરત આભૂષણ માટે "ઝ" બરોબર બંધ બેસે છે. પેલા નાં સમય માં એક યુવતી ભારતીય વસ્ત્રોમાં જ્યારે "ઘૂઘરી" વારા ઝાંઝર પહેરીને બાજુમાં થી નીકળતી તો અલગ જ અહેસાસ થાય... પેલા સીટી વાળા સુઝ જેવું... એ નાના બાળક ની ખુશી જ્યારે ઝાંઝર એ યુવતીની ખુશી... એક થનગાટ.... જાણે કે મોર પોતાના પંખ ફેલાવી ને નાચતો હોય.. એ. એક યુવતી...ઝાંઝર પેરીને મધુર ઘૂઘરી નાં અવાજ માં ચાલતી હોય...! અહા... જાણે કોઈ કવિને કવિતા લખવાનું મન થઇ જાય અને શાયર નેં કોઈ શયરી! અને મારા જેવાનેન કોઈ વોટ્સએપ સ્ટેટસ.... પણ આ જીન્સ અને ટી શર્ટ વાળી યુવતી બાજુમાંથી પસાર થઈ જાય તો ખબર પણ ન પડે...

સવારે ગાંધીધામ ઓફિસ જવા  માટે નીકળું.... બાઈકની કિક મારું.... થોડો લીવર દઉં... અનેં પછી depends કે mood કેવું છે એના પરથી.... અચાનક જ કોઈ ગીત મન માં યાદ આવી જાય..... પછી હું... એને ગુંન ગુંગુનવતો.... સિટી મારતો...  બાઇક હલાવતો જાઉં... આજે આ ગીત અચાનક મનમાં આવ્યું.... હુ.... લાલા... લા......ઓ હો.... હુ.... લાલા... લા...... ARR નું સંગીત છે! સવાલ એ નથી કે તમે સ્ત્રી છો કે પુરુષ, તમારી શું ઉંમર છે... તમે નોકરી કરો છે કે ધંધો, તમારી શું આવક છે, શું મિલકત છે... શું હોદો છે.... સવાલ છે.... તમે ખુશ છો? જો હા તો... હુ.... લાલા... લા......ઓ હો.... હુ.... લાલા... લા...... ગાવ અને જલસા કરો! જો નાં, તો પછી હુ.... લાલા... લા......ઓ હો.... હુ.... લાલા... લા...... ગાવ પર ધ્યાન આપો.....! એના માટે કંઇક કરો... અથવા જેના કારણે જીવનમાં તકલીફ થતી હોય એને મૂકી દયો... આખરે આપણે આ દુનિયામાં શેના માટે આવ્યા છીએ? દુઃખી થવા? નાં. ખુશ રહેવા અને બીજાને ખુશ રાખવા..... તો પછી ભલે થઈ જાય... હુ.... લાલા... લા......ઓ હો.... હુ.... લાલા... લા......!

 

 

 

 

રગ અને રંગ પથ અને પંથ અંગ્રેજીમાં "અનુસ્વાર" નથી... જાણે રૂખી સુખી રોટલી... જ્યારે આપણી ભારતીય ભાષાઓ ખાસ છે.... એક નાનકડી બીંદી! જાણે રોટલી પર લાગેલું દેશી ઘી.... જાણે એક મીઠાશ.... કેટલો ફરક છે.. રગ્ અને રંગમાં....! રગ બોલવા, વાંચવા કે લખવા માં મજા નથી.... જ્યારે "રંગ" બોલવા, વાંચવા અને લખવા માં મજા આવે.... હ્રદય ને સ્પર્શ કરી જાય.... આપણી જિંદગી માં પણ એક કોઇપણ કલા (સંગીત, નૃત્ય, ગાયન, વદન વગેરે) હોવું જોઈએ... એક અનુસ્વાર... એક મીઠાશ.... નહિતર જિંદગી સાવ રૂખી સુખી છે..... ધી વગરની રોટલી જેવી!

અમુક શબ્દો "સુગંધિત" હોય છે..... એને લખીએ તો એમ થાય જાણે એમાંથી કોઈ સુગંધ આવી રહી છે! "સંવેદના" એવો જ એક શબ્દ! કોમળ, નાજુક.... દરેક ફળની બહારની પરત અલગ અલગ હોય છે... ચીકુની સાવ નરમ અને પાતળી, સફરજન ની ચીકુ કરતા થોડી વધારે કઠણ, પછી તરબૂચ અને સક્કર ટેટી ની બહુ કઠણ.... એવી જ રીતે દરેક વ્યક્તિની સંવેદશીલતા અલગ અલગ હોય છે.... અમુક વધારે સંવેદશીલ હોય જ્યારે અમુક ઓછા. વધારે સંવેદશીલ લોકો કોઇપણ કલા પ્રત્યે રસ ધરાવે છે, જેમ કે સંગીત, નૃત્ય, ચિત્રકામ, ગાયન વગેરે... આવા લોકો નાની નાની વાતોથી અપસેટ થઈ જાય, મન પર લઈ લે, કારણ કે એમનાં જીવનમાં હૃદય મોટું અને મગજ નાનું હોય છે... એ લોકો ચીકુ જેવા હોય છે.... પોચા! જ્યારે આ સમય અને બહારની દુનિયા કઠણ લોકોની છે.... એટલે આવા લોકોને સંઘર્ષ કરવું પડે.... પણ એ લોકો પોતાની દુનિયા માં મસ્ત હોય છે.... બીજાની ખોટી ઉપાધિ કરતા નથી....

 

 

પેલા બસની મુસાફરી માં એક તકલીફ હતી કે અમુક લોકો બીડી પીતા અને આજુબાજુ માં લોકો ને તકલીફ પડતી.... પણ બીડી પીવા વાળા ને બીજા લોકોની કંઈ પડી ન હોય. આજે એનાથી મોટી તકલીફ છે! અમુક ખાસ કરીને લેબર વર્ગ પોતાનો મોબાઈલ સ્પીકર પર રાખે... અને યૂટ્યુબ શોર્ટ્સ અને બીજા ફાલતુ વિડિયો વધારે મોટો અવાજ રાખી સાંભળે! બીજાનાં દિમાગનો દહીં થઈ જાય..... એ લોકોને બીજાની તો કંઈ પડી ન હોય.... બીડી તો થોડી વાર માં પૂરી થઈ જાય, અને એ ભાઈ બારીમાંથી ફેંકી દે એટલે પત્યું.... પણ આ લોકો તો બંધ જ ન થાય.... આખા રસ્તે ચાલુ પડ્યા હોય..... બંધ જ ન થાય.... ન head phone વાપરે..... માંથો ખાઇ જાય છે.... ખરેખર.... તોબા! 

હા..... હા.....! આ એક "ઉખાણું" છે. બોલો! સ્ટોક માર્કેટ કરતા પણ વધારે ખતરનાક વસ્તુ કઇ? હમણાં ત્રણ ચાર દિવસથી સમાચારોમાં અને લોકો માં અદાણી નાં સમાચાર અનેં એના કારણે એના ગ્રુપ સ્ટોક માં જે રીતે પડતી થઈ છે એની ચર્ચા છે. હમણાં હું જોઉં છું કે બસ માં ઘણી વખત મારી બાજુમાં જે બેશે એ સ્ટોક માર્કેટ ની એપ અને સમાચાર કે સોશિયલ મીડિયા ખોલી ને બેઠો હોય છે! માત્ર છોકરાઓ જ નહિ પણ અમુક વખતે છોકરી પણ. આજકાલ છોકરી ઓ પણ એમાં રસ લેવા લાગી છે અને રોકાણ પણ કરે છે.... હા, તો હું શું વાત કરી રહ્યો હતો? સ્ટોક માર્કેટ કરતા પણ વધારે ખતરનાક વસ્તુ કંઈ? અ..... મ.... થોડું ઊંડું વિચારશો તો માનશો..... એ છે જિંદગી પોતે અને લોકો! નવાઈ લાગી નહીં! સ્ટોક માર્કેટમાં ઇન્વેસ્ટમેન્ટ તો હજી ઠીક છે, પણ ટ્રેડિંગ એટલે કે future and option એ તો જુગાર જ છે... એમાં લોકો બરબાદ થઈ જાય...... પણ સ્ટોક માર્કેટ માત્ર "રૂપિયા" સાથે સંકળાયેલી વસ્તુ છે.... ! જ્યારે "જિંદગી" વધારે કિંમતી છે... जान है तो जहान है। ધરતીકંપ, heart attack, accident, covid.... મોરબી પુલ અકસ્માત, જેવી અણધારી આફતો માં કેટલાય લોકોએ પોતાન...

 

 

 

આજની English Medium માં ભણતી પેઢીને આ શબ્દનો અર્થ ખબર નહિ હોય! કેવો અનુઠો શબ્દ છે આ! માત્ર શબ્દ નહિ પણ એક લાગણી જોડાયેલી છે.... કોઈ ઘરના જૂના, અને હાલમાં હયાત ન હોય એવા વ્યક્તિ સાથે. મારા દાદા ચાલવા માં જે લાકડીનો ઉપયોગ કરતા એ બંકોડો! નાનપણ ની અમુક દાદા સાથેની યાદોમાં એક એમનો બંકોડો... દાદાને યાદ કરીએ તો બંકોડો યાદ આવે.... ઘરની બહાર ક્યાંય જાય તો હંમેશા ભેગો! જભો, લેંગો, કેસરી ટોપી અને બંકોડો! આજની પેઢી પાસે માતૃ ભાષા નાં શબ્દોની વિશાળતા નથી... હાલતે ચલતે અંગ્રેજી શબ્દો વાપરે છે.....એ લોકો બંકોડા માટે stick અંગ્રેજી શબ્દનો ઉપયોગ કરે..... ક્યાં stick અને ક્યાં બંકોડો! stick શબ્દ ઘી વગરની રોટલી જેવો રૂખો લાગે..... જ્યારે બંકોડો ઘી વારી રોટલી જેવો સુવાલો!  બંકોડો ખાલી હાલવા ચાલવા નાં ટેકા માં જ નહિ પણ બીજી રીતે પણ કામ આવે.... ગાય, કુતરા ને ભગાડવા માં, નાના છોકરા તોફાન કરે તો એને બીક દેખાડવામાં..... વૃદ્ધ માણસ માટે સંપતિ, મિલકત, મિત્રો વગેરે નો મહત્વ રહેતું નથી..... એ એકલો થઈ જાય છે.... અને આ એકલતામાં, ખાલી જગ્યા પૂરતો અને મિત્રની ગરજ સારતો બંકોડો!

હાઈસ્કૂલ માં ભણતો ત્યારે ક્યારેક લાઇબ્રેરી માં જતો.... છાપાની પૂર્તિ વાચતો. એમાં સારા લેખો આવતા.... ક્યાંક વાંચ્યું યુવાનો એ પર્સનલ ડાયરી લખવી જોઈએ. એટલે એ ટ્રાય કરી! ડાયરી લખવાનું ચાલુ કર્યું.... મજા આવતી....એક કે બે વર્ષ લખી હશે પણ લખવા માં મજા આવે એ ખબર પડી.... આજે એ ટેવ ફરીથી જીવંત થઈ! પણ અત્યારે ડાયરી નહિ, વોટ્સએપ સ્ટેટસ છે!  લોકો બીજાના સુવિચારો, લેખો ફોરવર્ડ કરે છે... પણ એનાથી વધારે મજા..... જાતે લખવામાં છે.... હૃદય જ્યારે લાગણીથી ઉભરાઈ રહ્યું હોય અને પછી આપણે એને શબ્દોમાં પિરોવી ને લખતા જઈએ....! બીજા સાથે બોલીને વાતો કરતા, મને આ રીતે લખીને શેર કરવાનું વધારે ગમે...! બોલવામાં હું બહુ ઉતાવળો છું.... જેમ તેમ, ગોઠવણ વગર, આડો અવળો બોલતો જાઉં.....પણ લખવામાં હું સરસ છું...! વ્યવસ્થિત!  બીજા એ લખેલું ફોરવર્ડ કરવું એ વાસી અને પારકું છે.... આપણે લખેલું એ સીધું હૃદય માંથી નીકળતું તાજુ અને પોતીકું હોય છે!